Το Κράτος αποτελεί τροχοπέδη για την οικονομία

Όπως και ο υπόλοιπος πληθυσμός της χώρας περίμενα κι εγώ να ακούσω τα μέτρα που θα πάρει η Ελληνική Κυβέρνηση σε συνδυασμό με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την έξοδο της χώρας μας από την δύσκολη κατάσταση που έχουμε οδηγηθεί με τις σπατάλες, την διαφθορά και την αναποτελεσματικότητα (κυρίως) του δημόσιου τομέα.

Απογοητεύτηκα.

Τα μέτρα αυτά μου φέρνουν εικόνες στο μυαλό: του αλκοολικού που ψάχνει απελπισμένα στα ντουλάπια του σπιτιού για καμιά ξεχασμένη μπουκάλα πιοτό, του θεόχοντρου στην ταινία των Monty Python The meaning of Life, που ενώ έχει φάει τα πάντα, δεν μπορεί να αντισταθεί σε ένα τελευταίο σοκολατάκι (its wafer-thin, monsieur) και σκάει η κοιλιά του.

Δεν θα κάνω λαϊκίστικες κριτικές του στυλ ότι το κράτος πάει να φάει τα λεφτά των συνταξιούχων, αλλά θα σταθώ στο ότι το κράτος αρνείται πεισματικά να πάψει να καίει λεφτά σαν να μην υπάρχει αύριο. Διότι (ίσως δυστυχώς), υπάρχει αύριο και τα λεφτά αυτά τρέχουν με 5% επιτόκιο. Και αν δεν κάνουμε κάτι σοβαρό ΣΗΜΕΡΑ, δεν θα μας σώσει ΤΙΠΟΤΑ αύριο.

Τα μέτρα αυτά, ως έχουν, είναι καταστροφικά. Θα οδηγήσουν με μαθηματική ακρίβεια τη χώρα μας σε έναν φαύλο κύκλο ύφεσης με διαρκώς αυξανόμενο εξωτερικό χρέος (και σαν ποσοστό του ΑΕΠ αλλά και σαν απόλυτο μέγεθος).

Πρέπει να το πάρουμε απόφαση. Όπως στο σχολείο που μας έβαζε η δασκάλα να γράψουμε 100 φορές "δεν θα ξανακάνω αταξίες", έτσι και τώρα πρέπει να γράψουμε όχι 100, αλλά ΧΙΛΙΕΣ φορές τη φράση, ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΡΟΧΟΠΕΔΗ.

Συμφωνώ ότι σε κάποια άλλη χώρα, ίσως και σε κάποιο άλλο πλανήτη το κράτος να μην αποτελεί τροχοπέδη, αλλά τον κύριο μοχλό ανάπτυξης και ευημερίας. Όχι όμως σε αυτή τη χώρα. Όχι. Εδώ το κράτος έχει απόλυτο στόχο την δημιουργία κάθε λογής δυσκολιών στην εύρυθμη λειτουργία της χώρας.

Η γραφειοκρατία, που πάει χέρι - χέρι με την διαφθορά, αποτελούν το σήμα κατατεθέν του ελληνικού κράτους. Αυτά και τα πεινασμένα στόματα των πλεοναζόντων δημοσίων υπαλλήλων που ζουν παρασιτικά εις βάρος αυτών που δουλεύουν παραγωγικά (σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα).

Ανακάλυψε η κυβέρνηση ως νέος Κολόμβος τους ελεύθερους επαγγελματίες. Τους ονόμασε κλέφτες και φοροφυγάδες και άρχισε να τους κατηγορεί ότι αυτοί φταίνε για την καταστροφή. "Δεν πληρώνουν φόρους" "Αρνούνται να πληρώσουν τις εισφορές που τους ζητάει το φαλιρισμένο ταμείο τους" ακούμε.

Ας μην κοροϊδευόμαστε, μακάρι να υπήρχε κάποια ομάδα την οποία να μπορούσαμε να αρμέξουμε για να πάρουμε τα χρωστούμενα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι λεφτά κλάπηκαν και κατέληξαν μέσω off-shore εταιριών σε κρυφούς λογαριασμούς στο εξωτερικό. Αλλά τα πολλά λεφτά που λείπουν ξοδεύτηκαν από τον Ελληνικό λαό σε σπίτια, Jeep, σκυλάδικα κλπ.

Το να τρέχεις πίσω από κάποιον δυστυχισμένο ελληνάρα υδραυλικό που πραγματοποίησε την εφηβική του φαντασίωση αγοράζοντας με κλεμμένο ΦΠΑ και δανεικά μια 200αρα SLK, είναι χαζό. Γιατί και να τον πιάσεις μόνο τις δόσεις από τα δάνεια θα βρεις.

Δεν διαφωνώ ότι ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα είναι αναγκαίο. Αλλά και ένα δίκαιο δικαστικό σύστημα είναι ίσως περισσότερο αναγκαίο. Ένα σύστημα που να μη απαιτεί χρόνια για να βγει μια προφανής απόφαση. Ένα σύστημα που δεν το επιβαρύνεις με βλακώδεις διαδικασίες (π.χ. για να αρθεί η υποθήκη από ένα ακίνητο απαιτείται να πάνε δικηγόροι και των δύο πλευρών σε δικαστή για να βάλει ο μεγαλειότατος μια τζίφρα). Αυτό δε τη στιγμή που μας λείπουν δικαστές και που δίκες παίρνουν δεκαετίες να εκδικαστούν. Αργή δικαιοσύνη είναι ΑΔΙΚΗ δικαιοσύνη. Το φορολογικό λοιπόν μας μάρανε;

Μετά το δίκαιο φορολογικό σύστημα, ακούμε για το δίκαιο ασφαλιστικό. Όταν παίρνεις λεφτά που πλήρωνε κάποιος δεκαετίες και τα δίνεις σε κάποιον άλλο που δεν έδωσε δεκάρα, αυτό δεν είναι δίκαιο, αυτό είναι κλοπή. Θες να βοηθήσεις τους φτωχούς συνταξιούχους; Ποιος θα διαφωνήσει; Αλλά για να είσαι δίκαιος, σωστός και για να έχεις την ευθύνη των πράξεων σου, τη βοήθεια αυτή πρέπει να τη βάλεις στον τακτικό προϋπολογισμό ώστε να μπορούμε να δούμε κι εμείς και αυτοί που μας δανείζουν που πάνε τα χρήματα.

Μου κάνει εντύπωση που φωνάζουν σαν τρελοί στους δρόμους "Να πληρώσουν αυτοί που πήραν τα λεφτά". Μα όλοι μας τα πήραμε τα λεφτά. Ως επί το πλείστον, οι πολιτικοί μας επί δεκαετίες έπαιρναν δανεικά στο όνομα μας και τα μοίραζαν για να εξαγοράσουν την ψήφο μας. Και εμείς τους ανταμείβαμε χαρίζοντας τους την εξουσία όλα αυτά τα χρόνια.

Όταν έχεις μισθούς στο δημόσιο που κατά μέσο όρο είναι ανώτεροι από τους μισθούς του ιδιωτικού τομέα ενώ προσφέρεις γενναιόδωρες παροχές (περιορισμένο ωράριο, διακοπές, επιδόματα, σύνταξη με την 35-ετία ή και συντομότερα), ενώ δεν υπάρχει κανένας μα κανένας έλεγχος (αν είναι ο υπάλληλος στη δουλειά του, αν την κάνει καλά, άμα κλέβει, άμα λαδώνεται κλπ), τότε είναι σίγουρο ότι θα έχεις σπατάλη. Όταν μάλιστα προσλαμβάνεις και όποιον βρεις μπροστά σου και μετά τον μονιμοποιείς είτε το θέλει είτε όχι (εμένα με μονιμοποίησε η κα Παπανδρέου, αλλά προς μεγάλη απελπισία του πατέρα μου παραιτήθηκα) τότε στερείς από τον παραγωγικό τομέα ανθρώπινο δυναμικό, ενώ παράλληλα τον επιβαρύνεις με τους γενναιόδωρους μισθούς τους.

Ας αφήσουμε λοιπόν τις ανοησίες, τα χασομέρια, και τις εκθέσεις ιδεών που τόσο αρέσουν στους χασομέρηδες και να στρωθούμε να υλοποιήσουμε μια δέσμη μέτρων που να έχει απτούς στόχους μείωσης του φόρτου της γραφειοκρατίας. Αντί για μεγαλόπνοες εξαγγελίες να δούμε τι χρειάζεται μια επιχείρηση για να πάει καλά.

Για να μην μπω σε τεχνικές λεπτομέρειες, ας πάρουμε για παράδειγμα ένα απλό άνθρωπο. Να δούμε τι κάνει κάθε μέρα και τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για να κάνουμε την ζωή του πιο παραγωγική. Παλιά έπρεπε να πάει στο πηγάδι για να πιει νερό. Αυτό το φτιάξαμε με την κεντρική παροχή νερού, ηλεκτρικού κλπ. Θέλει όμως να πάει στη δουλειά του. Πως μπορούμε να κάνουμε αυτό πιο εύκολο; Δημόσιες συγκοινωνίες. ΟΚ πάει κι αυτό. Τι γίνεται όταν αρρωστήσει; Εκεί δεν πάμε καλά μια και η διαδικασίες είναι επίτηδες δύσκολες (σκέφτηκε κάποιος φωστήρας ότι άμα κάνει δύσκολη την εξάσκηση ενός δικαιώματος μόνο οι απελπισμένοι θα κάνουν χρήση, άρα θα γίνεται οικονομία - αυτόν και την παρέα του άμα τους βρω θα τους κρεμάσω από το κεντρικό κατάρτι). Σε αυτό τον τομέα πρέπει να δώσουμε προσοχή για να δούμε τι πρέπει να γίνει για να υπάρξει βελτίωση.

Τι σημαίνει όμως βελτίωση. Σημαίνει να ορίσουμε ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ κριτήρια και μετά να δούμε αν τα μέτρα που παίρνουμε είναι προς το καλύτερο με βάση αυτά τα κριτήρια. Π.χ. πέφτεις και χτυπάς το γόνατο σου και αυτό πρήζεται. Τι ενέργειες πρέπει να κάνεις μέχρι που να βγει η διάγνωση και να αρχίσει η θεραπεία (γιατροί, φάρμακα, θεωρήσεις κλπ κλπ κλπ). Δεδομένου ότι η περίπτωση αυτή δεν είναι υπερεπείγουσα (δεν πρόκειται να πεθάνει ο ασθενής), είναι λογικό να προσπαθήσεις να κλείσεις ένα ραντεβού με τον γιατρό σου. Άμα, όμως, το ταμείο σου κλείνει ραντεβού με ορθοπεδικό σε 1 μήνα, είναι προφανές ότι δεν θα περιμένεις, αλλά θα πας στα επείγοντα ενός εφημερεύοντος νοσοκομείου επιβαρύνοντας το σύστημα διότι αυτή είναι και η ακριβότερη δυνατή διαδικασία. Εδώ λοιπόν ο πανηλίθιος που σκέπτεται ότι με το να σου κάνει τη ζωή δύσκολη θα πας σε δικό σου γιατρό, ανακαλύπτει ότι του έχεις κοστίσει δύο και τρεις φορές παραπάνω από ότι αν μπορούσες να δεις τον γιατρό του ταμείου σου την επομένη. Αλλά και να πετύχει το στόχο του και να πας στον δικό σου γιατρό, αυτό δεν είναι επιτυχία, είναι μια κατάπτυστη ενέργεια που στερεί από τον ασφαλισμένο υπηρεσίες που πληρώνει υποχρεωτικά, ενώ δημιουργεί επιπλέον κόστη στο κοινωνικό σύνολο.

Οι επιχειρήσεις φυσικά δεν έχουν τις ίδιες ανάγκες αλλά έχουν παρόμοιες. Ήδη αναφέρθηκα στις παράλογες απαιτήσεις που επιβάλει το σύστημα στον δανεισμό με την υποθήκευση ακινήτου. Οι διαδικασίες όμως που επιβάλουν η εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία είναι τραγικές. Για αυτά τα θέματα έχω ήδη αναφερθεί στο παρελθόν (ενδοκοινοτικές συναλλαγές στο http://prevelakis.blogspot.com/2010/03/blog-post.html, και για το ΙΚΑ στο http://prevelakis.blogspot.com/2010/04/blog-post.html), οπότε εδώ απλά θα σημειώσω ότι η απλή καταγραφή του ΦΠΑ και η εγγραφή των εξόδων στα βιβλία μιας επιχείρησης ή ενός ελεύθερου επαγγελματία είναι τόσο πολύπλοκες που να αγγίζουν τα όρια της τρέλας.

Για να καταλάβετε τι εννοώ, ας πούμε ότι αγοράζω ένα αντικείμενο αξίας 1 ευρώ με ΦΠΑ 0,21 (αυτή τη βδομάδα το ΦΠΑ είναι 21%). Ανάλογα με το τι είναι αυτό το αντικείμενο και το τι θέλω να το κάνω μπορώ να το εγγράψω σαν

1. αξία 1 ευρώ και ΦΠΑ 0,21
2. αξία 1,21 ευρώ και ΦΠΑ 0
3. αξία 1,21 ευρώ - Χ%, όπου Χ είναι κάποιο ποσοστό που ποικίλει ανάλογα με το είδος του αντικειμένου και την χρήση του.
4. αξία 1,21 ευρώ (αλλά στο τέλος της χρονιάς το μεταφέρω σε ένα ειδικό κουτάκι του Ε3 ώστε να αφαιρεθεί ένα ποσοστό του από τα έξοδα μου)
5. αξία 1,21 / 5 και το υπόλοιπο στα πάγια
6. αξία 1,00/ 5 και το υπόλοιπο στα πάγια
7. κλπ
8. κλπ.
9. κλπ.

Από τις ατέλειωτες συζητήσεις στο taxheaven.gr για το τι μπαίνει που, είναι φανερό ότι ακόμα και οι λογιστές δεν είναι σίγουροι τι ακριβώς ισχύει. Χαρά λοιπόν για τους εφοριακούς που παρουσιάζουν μια έντονα σχιζοφρενική συμπεριφορά (αβεβαιότητα και υπεκφυγές όταν τους ρωτάς κάτι και απόλυτη σιγουριά όταν βεβαιώνουν την παράβαση και κόβουν το πρόστιμο.)

Δεν είναι λογικό όμως να επιβάλλεται τέτοια πολυπλοκότητα σε μια υπόθεση ρουτίνας όπως η εγγραφή ενός εξόδου στα βιβλία.

Η τήρηση, λοιπόν, των βιβλίων είναι μια από πολλές άλλες ενέργειες που τυραννάνε μια επιχείρηση, π.χ. συναλλαγές με ταμεία, θεώρηση βιβλίων, φορολογικές δηλώσεις (εισοδήματος, ΦΠΑ κ.α.), συναλλαγές με τράπεζες. Ακόμα και το κλείσιμο μιας επιχείρησης συχνά απαιτεί επίπονες και μακροχρόνιες διαδικασίες. Το σύστημα θα πρέπει να αναγνωρίζει ότι κάθε επίσκεψη στην εφορία - ασφαλιστικό ταμείο - οργανισμό κλπ. αποτελεί χάσιμο χρόνου για τον πολίτη και θα πρέπει αυτό να υπολογίζεται κατά των υπευθύνων. Πρέπει, επιτέλους, να υπολογίσουμε το κόστος των διαφόρων διαδικασιών (τουλάχιστον σε χρόνο, αν όχι σε χρήμα) ώστε να υπάρχει καταλογισμός ευθυνών στους διάφορους "έξυπνους" που επιβαρύνουν διαδικασίες με πρόσθετα βήματα ή δικαιολογητικά "για να είμαστε σίγουροι".

Το λέω ξανά και ξανά. Το μέλλον της χώρας μας είναι στην Ευρωπαϊκή αγορά. Μια αγορά που είναι από τις μεγαλύτερες στον κόσμο. Μια αγορά στην οποία με την υπαγωγή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη έχουμε απρόσκοπτη πρόσβαση. Αυτός θα πρέπει να είναι ο στόχος μας. Το ελληνικό δημόσιο, λοιπόν, καλό είναι να ανταμείβει και να ενθαρρύνει αυτούς που προσπαθούν να πουλήσουν σε αυτή την αγορά αντί να τους τιμωρεί, να τους δυσκολεύει ή ακόμα και να τους κλέβει (π.χ. μη επιστροφή ΦΠΑ σε εξαγωγικές εταιρίες).

Προσωπικά δεν πιστεύω στο Ελληνικό Δημόσιο. Γι αυτό δεν θέλω τη βοήθεια του. Απαιτώ όμως να σταματήσει να με σαμποτάρει. Ας σταματήσει επιτέλους το κράτος να αποτελεί τροχοπέδη.

Βασίλης Πρεβελάκης

Πλάκα 5/5/2010